Joseph Tykocinski-Tykociner and his scientific career more

K O M U N I K A T Y I M A T E R I A Ł Y Sławomir Łotysz Uniwersytet Zielonogórski JOZEF TYKOCINSKI-TYKOCINER I JEGO DROGA NAUKOWA Polska historiografia nie poświęcała dotąd zbyt wiele uwagi Józefowi Tykocińskiemu1, wybitnemu wynalazcy i filozofowi nauki, który swoich największych osiągnięć dokonał zagranicą. Jego dorobek w dziedzinie elektrotechniki przywoływano dotąd sporadycznie. W fundamentalnej Historii elektryki polskiej został zaledwie wspomniany jako wynalazca filmu dźwiękowego, ale wątku tego nie rozwinięto2. Zdecydowanie najwięcej uwagi jego pracy nad zagadnieniem udźwiękowienia filmu w latach 20. XX w. poświęcił Roman Wajdowiez3. Nieco szerszym echem w środowisku polskich filozofów nauki odbiła się, ogłoszona przez Tykocińskiego w połowie lat 60., teoria zetetyki - nauki o prowadzeniu badań naukowych. W Polsce pisali o niej zarówno Tadeusz Kotarbiński4, jak i Zdzisław Kowalewski5. Jak dotąd nie podjęto jednak próby przedstawienia pełniejszego portretu tego wyjątkowego polskiego naukowca. Zainteresowanie Józefa Tykocińskiego techniką datuje się od jego lat młodzieńczych. Już jako szanowany profesor uniwersytetu stanowego w Illinois, opowiadał w wywiadach, że wszystko zaczęło się od pewnej francuskiej książki opisującej działanie telegrafu. Książkę znalazł na strychu rodzinnego domu we Włocławku. Zainteresowały go ryciny, toteż poprosił starszą siostrę uczącą się języka francuskiego, by mu przetłumaczyła opis tego urządzenia. Gdy po kilku latach, przy okazji wyjazdu do Warszawy, miał okazję zapoznać się z działaniem aparatu telefonicznego, zdecydował już ostatecznie, że w dorosłym życiu chciałby zajmować się elektrotechniką, a przede wszystkim elektroakustyką. Kolidowało to jednak z wyobrażeniami, jakie na temat przyszłości Józefa miał Kwartalnik Historii Nauki i Techniki R. 56: 2011 nr 1 s. 143-171 Gdzie jest reszta artykułu? Wersja ograniczona na wniosek wydawcy. Proszę o kontakt s.lotysz@gmail.com . Chętnie prześlę darmową kopię pełnego tekstu w formacie PDF. Where is the rest of this paper? Limited due to publisher’s restrictions. Feel free to contact me at s.lotysz@gmail.com I will gladly send you a free PDF copy of full paper.